Ὁ μοναχισμὸς εἶναι παράδοξο φαινόμενο πάνω στὴ γῆ. Εἶναι βιοτὴ «ἔξω τῆς παρεμβολῆς τοῦ κόσμου τούτου». Προβάλλει στὸν παρόντα αἰώνα τὴ ζωὴ τῆς μέλλουσας Βασιλείας καὶ κυβερνᾶται ἀπὸ τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιο. Πρόκειται γιὰ τὴν πλησιέστερη μίμηση τῆς ὁδοῦ τοῦ Χριστοῦ, πρῶτα τῆς κενωτικῆς καταβάσεώς Του ἀκόμη καὶ στὰ κατώτατα μέρη τῆς γῆ, καὶ ἔπειτα τῆς ἔνδοξης ἀναβάσεώς Του ὑπεράνω τῶν οὐρανῶν. Δυνάμει αὐτῆς τῆς ὁδοῦ τὰ δόματα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ὡς βροχὴ ἄρδευσαν τὴ γῆ. Ὁ μοναχισμὸς ἐμφορεῖται ἀπὸ τὴ χαρισματικὴ ἰσχὺ τῆς ταπεινώσεως. Ὁ προφητικὸς χαρακτήρας του ἀντανακλᾶ τὴν ὑπερκόσμια ἑτερότητα τοῦ ἤθους τοῦ Χριστοῦ, τὴν ἀλήθεια τοῦ Θεοῦ. Ὁ μοναχὸς εἶναι εἰκόνα τῆς Ἀναστάσεως, ἔχοντας μεταβεῖ «ἐκ τοῦ θανάτου εἰς τὴν ζωήν», ἀλλὰ καὶ εἰκόνα τῆς Πεντηκοστῆς, ὅταν φέρει ζῶσα στὸν κόρφο του τὴ φλόγα τοῦ Παρακλήτου. Ὁ μοναχὸς ἔχει ὡς ἀποστολὴ νὰ καταστεῖ μάρτυρας τοῦ ταπεινοῦ ἤθους τοῦ Χριστοῦ τὸ ὁποῖο γίνεται ὁ προπομπὸς τῆς μεγάλης καὶ τέλειας σωτηρίας ποὺ ἔφερε αὐτοπροσώπως ὁ Χριστὸς στὸν κόσμο κατὰ τὶς ἔσχατες ἡμέρες μας.